ÖNSÖZ 

Kontamine  olmuş  iklimlendirme  sistemleri  Binalarla ilintili  Hastalıklara neden olur .

Son yıllarda, iklimlendirme sistemleri bulunan binalarda yaşayanların başağrısı, burun tıkanıklığı, Boğaz kuruluğu,yorgunluk,öksürük,üşüme,mide bulantısı ve konsantrasyon zorluğundan rahatsız Olduğu gözlemlenmiştir. Bu tür olayların örnekleri oldukça yaygındır; kayıt altına alınmamış vakalar da olduğu unutulmamalıdır. Kayıtlarımızdan seçtiğimiz 2 vakayı burada konu edeceğiz. 1981 deki  Tennessee vadisi otoritelerince kayda geçirilen vakalara bakalım. 2 ayda  patlak veren Bazı olaylarda ,340 kişiden  150 si hastalanmıştı.Konuya ilişkin araştırma üç olayın da binalardaki Klima sistemlerinden kaynaklanmış olduğunu ortaya çıkarmıştır.Bina hemen boşaltılarak uzun zaman boş kalmıştır.US Ordusunun yaklaşık 4 yıl boyunca (47 ay), 11 Ordu Eğitim Merkezlerinde yürüttüğü çalışmada yeni havalandırma sistemleri bulunan herhangi bir sızıntısı olamayan binalarda yaşayanlarda karşılaşılan solunum yolları hastalıkları ile izolasyonu olamayan eski barakalarda yaşayanlar karşılaştırıldı (Brundrage Raporu 1988 ) ,Klimalı binalarda yaşayanların eski barakalarda yaşayan debneklere göre akut ateşli solunum yolları hastalıklarına %51 oranında daha fazla yakalandığı ortaya çıkmıştır.Araştırmanın diğer şaşırtıcı bulgusu ise ; solunum yolu hastalıklarının oranının askerlerin yeni ve modern barakalara nakil edildikten sonra hastalığın durmasıdır.Klima cihazlarının kanal sistemlerinde solunum yolları patojenlerinin varlığından şüphe edilmediği gibi ; çok sayıdaki  askerin hastalanmasının sorumlusu da tesisatın sağladığı hava geçişidir.Burda ki nemli ortamda lejyoner mikropları gizlenerek çoğalırlar.Bilhassa Klima kapatıldıktan sonra oluşan nemli ortamda Lejyoner Bakterileri (Legionella pneumophila) çoğalarak ,Klima  çalıştığında insanların solunum yolları vasıtası ile bulaşarak solunum yolu hastalıklarına ve Enfeksiyon türü Hastalıklara yol açmaktadır. 

Gelişebilmek için ,bakteri ve mantarın ihtiyaç duyduğu çok az miktardaki organik madde ve mineral A /C (Air-Condition) kanal sistemlerinin geniş yüzeylerinde vardır.Mikro-organizmalara Ek olarak kimyasallar duman ve organik toz parçacıklar da büyük miktarlarda bulunmaktadır.

Ev/Yapı içinden ve kanal yüzeyinden alınan örnekler alınan örnekler ciddi anlamda Cladosporium, Penicillium,Mucor ve Aspergillus mantarlarına işaret etmektedir.Bu mikro organizmalar bina içinde yaşayanlar için için çok çeşitli solunum yolları hastalıklarına yol açmaktadır.Bir örnek olarak; Aspergillus-Flavus sporları 1100 ppm ‘ye (bir milyon içindeki oran ) kadar Aflatoksin içerir. Aflatoksin o kadar toksiktir ki ; yiyeceklerde izin verilen oran yalnızca 30 ppb (bir milyar içindeki oran) kadardır. 

Bu tür solunum yolu rahatsızlıklarından en çok ıztırap çekenler hastanelerdeki hastalar ,anaokulundaki çocuklar,okuldaki gençler ve evlerindeki yaşlı grubtur. Araştırmacı bilim adamlarının  son zamanlarda yapmış olduğu çalışmalara kadar yukarıda belirtilen tüm hastalıkların nedenlerinin soğuk hava algınlığı , grip ,nezle yada yiyecek zehirlenmesine bağlanamsı dikkat çekicidir.

KLİMALARIN BAKTERİ VE MANTAR SPORLARINI TAŞIYICI ETKİLERİ 

Klima ve havalandırmalar sağlık ile ilgili çığ gibi büyüyen felaketlerin merkezine oturmuş durumdadır. Büyük salonlarda, hipermarketlerde, konser ve konferans salonlarında, endüstri montaj ve üretim kapalı alanlarında, besi hayvanı çiftliklerinde, seralarda, klimalı metro ve ulaşım araçlarında durmadan artan bu sağlık sorunlarının sebebi haddinden fazla artan mikroorganizmaların çoğalmasından ileri gelmektedir. Suni havalandırma sistemlerin kısa süre içinde yerine geçecek bir sistem olmayıp, kimyasal dezenfektan maddelerin daima alerjik vakaları çoğalttığı gözlenmektedir. Bu uygulama alanında zararsız mikroorganizmalar, çevre ve insan dostu maddelerde bulunmaktadır.

Araştırmalar sonucunda hafta sonu veya herhangi bir neden ile kapalı kalan klimalarda hastalıklara neden olan mikroorganizmaların çoğalması en yüksek derecede tehlike arz ettiğini göstermektedir. Bu ortamda mikroorganizmalar, bakteriler ve mantar sporları en uygun yaşama ve üreme imkânını bulmaktadır. Yeterli sıcaklık, nem, karanlık çoğalmalarına uygun ortam yaratmakta ve toz gibi hareketli zerrecikler sayesinden solunum havasına karışmaktadır.

Klima cihazının çalıştırılmaya başlanması ile mikroorganizmaların milyarlarcası ortam havasına karışarak dağılırlar. Ortamın havasını soluyan kişilerde birkaç gün sonra hastalığın bulaşma süreci başlar. İkinci hafta içinde alışıla gelmiş enfeksiyon hastalıkların işaretleri kendisini gösterir.

Haber ve gazeteler de bazen kitlesel sağlık problemlerinin olması bir tesadüf değildir. Havalandırma ve klima üreticileri iyi ve zamanında bakım yapılmamış sistemlerin sağlık problemi oluşturacağını bildirmektedir.

Sojall Deasy Clean,  klima sistemlerindeki hava akımı aracılığıyla yaşam ve çalışma ortamlarına yüksek derecede mikroorganizma ve mantar sporlarını bulaştırma etkisinin kesin bir şekilde önüne geçer. Klima filtrelerine yapılan uygulama ile sistemdeki bakteri ve mantarların çoğalmalarını engelleyerek ortam havasına bulaşma tamamen sonlandırılmış olur.

Bu zamana kadar yapılan tecrübeler Sojall Deasy Clean in klima ve havalandırma sistemlerinde pozitif sonuçlar verdiğini kanıtlamıştır. Sojall Deasy Clean klima ve havalandırma sistemlerinde mikroorganizma ve mantar sporlarını adsorbe eden ürün olarak kabul görmektedir.

Küf mantarları bilhassa immun sistemi çökmüş insanların ölümüne sebep olabilir.Bu sebepten hastanelerde  klima cihazlarına özel hava flitresi takarak ve sterilize edilmesi gerekir.

Küf mantarları ,Aspergillus olarak heryerde anılmaktadır.Gıdaların küflü olarak pazarlanması Akciğer  kanseri riskini arttırır. Küflü yiyecekler mutlaka atılmalıdır.Nemli ,sıcak olan bölgelerde yaşayan insanlar 100 kere daha zehirli Afla Toksini tüketmektedir , ki buda hayat standartı yüksek olan Endüstrileşmiş ülkelerde karaciğer kanseri riskini arttırmaktadır.Dr.Steinberg sağlıklı karaciğer hücrelerinden nasıl sağlıksız ve kanserli bir karaciğer hücresi oluştuğunu araştırmıştır.Karaciğer ,Afla Toksin B1 ‘den su ile çözülebilir bir madde üretmeye çalışır ki , buda Uri yolu ile dışarı atılır.

Eğer Karaciğer Hepatit B hastalığı ile zarar görmüş ise ve düzenli olarak küflenmiş besinlerden  tüketmiş ise , o taktirde 60 kere normal beslenen insandan daha fazla tehlike altındadır.

Prof.Dr.Pablo Steinberg ,bu yüzden küflü yiyeceklere dikkat edilmesini araştırmaları neticesinde önemle bildirmektedir. Sojall Desy Clean ,doğal mantar veya küf mantarları ile mücadele çercevesinde vede hem yüzey hemde odanın havasının temizlenmesinde hiçbir kalıntı bırakmadan başarılı olarak uygulanır.

Problemin önemi ve  Çözümü ;  Bu  meselenin önemi WHO , U.S Sağlık ve İnsan Servisi  Departmanı ,Ulusal Mesleki Güvenlik ve Sağlık Enstitüsü ,Amerikan Mikrobiyoloji Kurumu olmak üzere tüm sağlık otoriteleri tarafından bilinmektedir. Ev / Yapı içi kirlenmenin ,küflenmelerin önemi ve binalarla ilintili hastalıklar ‘ a yol açması nedeniyle Ulusal Bilim Akademisi U.S ‘nin devlete danışmanlık veren en prestijli organisazyonu tarafından konu ile ilgili  özel bir  toplantı ele alınmıştır. Bu problemin çözümü ; mikro organizmaları minimum düzeye indirgemek için  düzenli temizlik yapmaktan geçmektedir.Amaç tüm kiri ve birikmiş parçacıkları hava iyileştirme ünitelerinden özellikle de en yoğun kiri toplayan kanalların iç bileşenlerinden uzaklaştırmaktır.Bu mekanik temizlik  güvenilir bir  dezenfeksiyon ile devam ettirilmelidir ki ; tüm mikro organizmalar (bakteri, mantar, virus) yok edilebilsin.Buna rağmen ön temizlik olmaksızın yapılan dezenfeksiyon ve kanal üzerindeki tozların vakumlanması tamamen etkisizdir. Bu zaman kadar ,A/C kanal yüzeylerini temizleyebilecek mekanik bir temizleme ekipmanı bulunmamaktaydı.Problemin büyüklüğünün farkına varan baina sahipleri, kanalları yenileri ile değiştirdiler .Ancak bunlar bir süre sonra yeniden kontamine oldu . 

TEKNİK  BİLGİ 

SOJALL – DESY  CLEAN    Hidrojen  peroksit ve organik asitler  bazlı ,çok bileşenli ,bakterisidal ,algisidal ve fungisidal  özelliğe sahip , biyolojik olarak havada ve oksijende ayrışabilen ve kalıntı bırakmayan çevre dostu bir dezenfektandır. Dünyanın her yerinde kullanılabilir özelliktedir.Özelliklerine ve avantajlarına bağlı olarak İklimlendirme sistemlerinde mükemmel  derecede etki sağlamaktadır. 

  SİSTEMLERİNDE  AŞAĞIDAKİ   AVANTAJLARI   SAĞLAR

                                 UYGULAMA ALANLARI

1-     İKLİMLENDİRME SİSTEMLERİNİN DEZENFEKSİYONU

Temizlik uygulamasından sonra dezenfeksiyon ,%2 Sojall-Desy Clean  solüsyon ile püskürtülerek sağlanır. Bu sisleme vasıtası ile yapılan uygulama ile 30 mikron büyüklüğündeki  damlacıklar sis tabakası şeklinde iletim kanallarındaki tüm yüzeyi  kaplayacak her türlü küçük oyuk, kıvrık, dirsek bölgelerine nüfus ederek mikroorganizmaları yok  edecektir. 

2-    İKLİMLENDİRME  SİSTEMİ  EKİPMANIN YÜZEY  DEZENFEKSİYONU

Kontamine  olmuş havanın  sistemin  içinde olmasından dolayı  organik kalıntılar patojenler ve  benzer  yapılar  iklimlendirme ekipmanının yüzeyinde hava ve su ile temas halindedir. Bu kalıntılar , iklimlendirme sistemi ekipmanın etkiler (daha kötü ısı transferi,Tıkanmalar) ve diğer taraftan patojen bakteriler,virüsler ,mantar ve algler için de çoğalmaya elverişli bir ortam oluştururlar. Su ve hava ile temas eden yüzeyler bir kere derinlemesine temizlendikten sonra, Tüm yüzeyler %2 Sojall-Desy Clean ile ıslatılmalıdır. %2 Sojall – Desy Clean solüsyon Mekanik olarak  bir sünger yardımı ile de uygulanabilir.%2 lik Sojall- Desy Clean Solüsyona batırılmış bir bez kullanılabilir veya %2 lik Sojall Desy Clean sisleme yolu ilePüskürtülerek uygulanır. Prensip olarak uygulama için minumum 1 saat zaman ayrılmalıdır(Sojall-Desy Clean kuruyana kadar). %2 lik Sojall - Desy Clean solüsyonunu durulamaya gerek yoktur. 

3-    DOLAŞAN  HAVANIN  DEZENFEKSİYONU 

Patojen organizmalar çok küçük olduğundan iklimlendirme sistemlerinde bulunan flitreler Çoğu  zaman yetersiz kalabilmektedir ya da patojenleri kısmaen yakalamaktadır.Özellikle iklimlendirme sistemi ekipmanlarının iletim kanalları ve de flitreleri uygun biçimde ve gerekli zaman aralıklarında dezenfekte edilmediğinde patojen organizmalar hızla çoğalırlar ve taşınan hava ile odalara ulaşırlar.Bunu önlemek için flitrelerin ve nemlendirme için kullnılan düzenli dezenfeksiyonu gereklidir.

Sojall –Desy Clean ile dezenfeksiyonda aşağıdakiler mümkündür :

a)  Atılabilir flitre:  Flitre  düzenli aralıklarla sprey ile dezenfekte edilir. Bunun için 250-500 ppm Sojall-Desy Clean konsantrasyonu önerilir (Gereksinime bağlı olarak uygulanır).

b)     Sirkülasyon Flitresi: Sirkülasyon Flitresi sürekli olarak su banyosuyla Nemlendirilir.Su banyosu 50-100 ppm Sojall-Desy Clean içermelidir (gereksinime bağlı olarak).Sojall –Desy Clean   dozlama cihazı ilede uygulanabilir.

c)      Nemlendirici: Nemlendirme için kullanılan su sıcaklık ve kullanım süresine bağlı  olarak direk Sojall-Desy Clean ile dezenfekte edilebilir.10-50 ppm Sojall Desy Clean önerilir.Burda gene dozlam cihazıda önerilir.

d)     Vaporizatörler: Yüksek sıcaklıkta kararlılık açısından Sojall-Desy Clean Vaporizatörlerle de uygulanabilir.Dozaj ve uygulama  c) de olduğu gibidir.

e)      Ev Klima Üniteleri: Ünitelerin iç ve su yun toplandığı kısımlarda toplanan Lejyoner bakterilerine karşı 1: 50 oranında püskürtelerek  veya su içeren kısımlarına Dozlanarak uygulanır.(Lejyoner Bakterileri insanlarda üst solunum yolları ve astım hastalıkalarına sebebiyet veriyor. Klimalar kapatıldıktan sonra bu nemli ortamda gizlenerek rahatca çoğalıyorlar.Bu durum Hastane ,Otel ve klimanın kullanıldığı tüm kapalı alanlar için geçerlidir). Oluşan kokuyuda asimle ederek küfleşmesini ve küf kokmasını önler.Klima Sistemlerin Brauseleri 1:5 oranında  Sojall-Desy Clean ile yıkanırsa  daha çok etkili olacaktır. 

Uygulama:

Tüm hava kontrol sistemlerinde:

• Havalandırma sistemleri

• Klima sistemleri

• Klima üniteleri

• Binalarda

• Depolarda

• Üretim tesislerinde

• Havalimanlarında

• Gemilerde

• Uçaklarda

• Arabalarda

• Otobüslerde

• Arabalarda  ,v.

Hava yıkayıcılı klima sistemlerinde:

Klima hijyen ajanı hava yıkayıcısının suyuna karıştırılmaktadır

Hava yıkamasız klima sistemlerinde:

Klima hijyen ajanı bir dozaj pompası veya bir dozaj sistemi vasıtasıyla havalandırma sistemine enjekte edilmektedir.

Klima ünitelerinde, tipine bağlı olarak, klima hijyen ajanı su haznesindeki suya karıştırılır veya küçük bir dozaj pompası vasıtasıyla eklenir.

UYGULAMA ÖRNEKLERİ 

Merkezi  sistem havalandırma üniteleri	Çatı  soğutma  üniteleri
Su soğutmalı  kapalı kontrol  klimalar ve Direkt genleşmeli  kapalı  kontrol  klimalar	Direkt genleşmeli fan bobin üniteleri Hava soğutmalı yoğunlaştırıcı  üniteler

Koşul :  Mikrobisid  Etkinlik 

Kullanılan dezenfektan aşağıda belirtilen gereksinimleri karşılar özellikte  olmalıdır.

1-     Patojenik  mikropları güvenilir ve  hızlı bir şekilde  yok edebilmelidir.

2-    Etkinliğinde  hiçbir eksiklik ve boşluk bulunmamalıdır.

3-     Dezenfektanın  etkisi rekontamisyona neden olmayacak kadar uzun süreli olmalıdır.

4-     Dezenfektanın  periyodik olarak değiştirilme ihtiyacını ortadan kaldırmak için ,bakteriyel bir direnç olmasına izin vermemelidir.

ÇÖZÜM  :   SOJALL – DESY CLEAN

Sojall Desy-Clean  aşağıdaki  gereksinimleri  güvenli şekilde karşılar.

1-  Sojall – Desy Clean ‘nin antimikrobik  etkisi tüm mikroorganizmalar  için geçerlidir; gram pozitif ve gram negatif bakteriler, sporlu organizmalar, maya, küf, sporlar vb. Sojall – Desy Clean dezenfektanı bakteriyolojik, virolojik, kimyasal ve toksikolojik testten geçirilmiş olup sertifikalandırılmıştır.

2-     Sojall –Desy Clean  Dezenfektanları  eksiksiz etkinlik gösterir.

3-     Sojall – Desy Clean ‘ nin uzun süreli etkisi rekontaminasyonu engelleyici özelliktedir.

4-     Sojall – Desy Clean ‘nin çift  etkisi bakteri direncini  kırar  ve dezenfektanın periyodik olarak değiştirilmesini  gereksiz  kılar. 

SOJALL - DESY CLEAN  MİKROBİYOLOJİK

TESTİ

• SOJALL - DESY CLEAN dezenfektanı stophilococus aurous, streptococus agalactia, preteus valgagaris ve esheria coli üzerinde  % 5, % 2,5  ve % 0,5 konsantrasyonlar ile su seyreltilerek, 30 ve 60 dakika boyunca teste maruz bırakıldılar. Çözeltinin derecesi 20⁰ C olup, 500 milyon/m³  ( her bir metreküplük milyon hücre sayısı ) ile uygulama  test edilmiştir. NPB ye göre çoğalma (Tablo 1)
  

Tablo 1:

*Mikroorganizmaların yoğunluğu 100 mikrop hücresi/cm³  miktarlarından üreme, petri anahtarından HPA ya göre gelişen mikroorganizma kolonilerinin aşağıdaki (Tablo 2 - 3 deki ) sayısına göredir.

Tablo 2:

Tablo 3:

SONUÇ:

Sojall – Desy Clean hijyen maddesi 5,2,5 ve %1 lik konsantrasyonlarında, stephilococus, streptococus, escheriacoli ve proteuslar  karşı 10 dakika ve daha fasla süreli, 0,5 % lik konsantrasyonda ise 60 dakikalık uygulamalarda sterilizasyon tesiri göstermiştir. Bu madde tehlike arz etmeyen bağlayıcılar 5.sınıf olup deri üzerinde tehriş edici hiçbir etkisi bulunmamakla birlikte alerjik  etkisi de olmamaktadır.

FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER:

Renksiz, sıvısal, kaynama noktası 110 derecede, suda tamamen çözülebilir, 20 santigrat derecede ph 2,5-3,5 ‘ tur. Ürün içerisinde tasfiye olmayan hiçbir madde olmayıp suda ve oksijende parçalanabilir. 10.11.1998 tarihli Almanya’daki yapılan araştırma yayınında  Sojall - Deasy Clean hakkında bir rapor da, %5 ‘lik bir konsantrasyonda çözeltinin tahriş etmediği görülmektedir. Aynı zamanda bakteriyolojik ve fungisit olan esherichiacoli, stephilococcus aureus,streptococus facelis,protus mirabilis, mycobocterium tubercularis,clastridim sporogenes,canalida albicans zararlı mikro organizmalar üzerinde  yok edici etkisi

Bakterilere Karşı   SOJALL - DESY CLEAN' in Etkisi %1’lik Sojall-Desy Clean     Sojall-Desy Clean    24 saat sonra             uygulanmayan                                   24 saat sonra	Mantarlar ve Mayalara Karşı SOJALL - DESY CLEAN' in Etkisi %1’lik Sojall-Desy Clean     Sojall-Desy Clean    24 saat sonra             uygulanmayan                                 24 saat sonra
%1’lik Sojall-Desy Clean     Sojall-Desy Clean   1 Hafta sonra                uygulanmayan                                   1 Hafta sonra	%1’lik Sojall-Desy Clean     Sojall-Desy Clean    1 Hafta sonra              uygulanmayan                                    1 Hafta sonra

Sojall – Desy Clean  Taşıma kuralları

Demiryolu / Karayolu   :   RID /ADR               Sınıf     5.1 (8),II

Deniz yolu                    :   IMDG                     Kod  1515 / Ems  No. 5.1. – 02

Havayolu                      :   yasak

• Sojall –Desy Clean  orijinal saklama kaplarında ve soğuk bir yerde muhafaza ediniz.
• Orijinal kap her durumda ve koşulda  dik konumda tutulmalıdır.Böylelikle yükselen oksijen Kolaylıkla havalandırma boşluğundan uzaklaşabilir.

• Yalnızca Dezenfektan ürünleri için ayrılmış bir saklama alanı kullanın.
• Alev alacak maddelerden uzak tutulmalıdır.
• Sojall – Desy Clean ‘nin dayanaklı  yapıda  olması 5^oC ile 25^oC arası sıcaklıkta en az bir yıl etkinliğini kaybetmeden saklanabilmesine olanak sağlar.
• Depolama alanlarında ,kullanım alanlarında yangında kullanılacak malzemeler hazır bulundurun.

 Kullanım, Kaza Durumunda Yapılması  Gerekenler 

• Orijinal  kapların üzerindeki talimatlara aynen uyulmalıdır  

• Toksik olmamasına rağmen ,sulandırılmamış  Sojall – Desy Clean deride mukoz  tabakasında  tahrişe yol açabilir, özellikle gözler için tehlikelidir.
• Emniyet  Gözlükleri  ile  çalışılması mutlaka  önerilir.
• Lastik eldiven giyilmesi tavsiye edilir.
• Göze dezenfektan kaçması durumunda hemen su ile yıkanmalıdır.
• Sojall –Desy Clean yutulursa hemen art arda bol ılık su içilmelidir.
• Her iki durumdada Doktora görünülmelidir.
• Kontaminasyonu  önleyin.Kullanılmamış arta kalan dezenfektanı orijinal kaba geri dökmeyin,onunyerine sulandırıp gidere dökün.
• Bir yere dökülmesi durumunda hemen yıkayın ve eşyalara dökülmesi durumunda (giysiler ,vb) yıkamadan kurumasına izin vermeyin.